Kigali, Kamena 2026 – Mu gihe ubukungu bw’u Rwanda bukomeje kwiyongera ku muvuduko ushimishije, abaturage benshi bakomeje kwibaza niba amafaranga binjiza agihagije ugereranyije n’izamuka ry’ibiciro ku isoko. Iyo ugeze mu masoko atandukanye, usanga ibiciro by’ibiribwa, ubwikorezi n’ibindi bikenerwa buri munsi byarazamutse kurusha uko byari bimeze mu myaka yashize. (NISR)
Ubushakashatsi bwakozwe n’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Ibarurishamibare (NISR) bwerekana ko igipimo cy’izamuka ry’ibiciro (inflation) cyageze kuri 9.2% mu mezi ya mbere ya 2026, naho muri Mata 2026 kigera no kuri 11.5%, kikaba ari kimwe mu bipimo byo hejuru igihugu cyagize mu myaka iheruka. Ibi bivuze ko amafaranga abaturage binjiza atagifite ubushobozi bungana n’ubwo yari afite mbere. (NISR)
Kuki Ibiciro Birimo Kuzamuka?
Impamvu nyamukuru zatumye ibiciro bizamuka harimo:
- Izamuka ry’ibiciro by’ibiribwa ku masoko.
- Ihindagurika ry’ibiciro by’ibikomoka kuri peteroli ku rwego mpuzamahanga.
- Ikiguzi cy’ubwikorezi cyazamutse.
- Ibikoresho byinshi bitumizwa hanze bikomeje guhenda kubera impinduka z’ibiciro ku isoko mpuzamahanga. (Trading Economics)
Iyo ibi bibaye, umuturage usanzwe usanga amafaranga yakoreshaga mu kugura ibiribwa by’icyumweru atagihagije nk’uko byari bimeze mbere.
Banki Nkuru y’u Rwanda Yafashe Izihe Ngamba?
Mu rwego rwo kugenzura izamuka ry’ibiciro, Banki Nkuru y’u Rwanda yazamuye inyungu fatizo (Central Bank Rate) igera kuri 8.25%, urwego rutari rwagezweho kuva mu 2009. Intego ni ukugabanya amafaranga azenguruka ku isoko kugira ngo ibiciro bitazamuka cyane. (Trading Economics)
Abasesenguzi bavuga ko izi ngamba zishobora gufasha mu kugabanya umuvuduko w’izamuka ry’ibiciro, nubwo bishobora gufata igihe mbere y’uko abaturage babibona mu buzima bwa buri munsi. (Trading Economics)
Ese Ubukungu Bw’u Rwanda Buracyiyongera?
Nubwo hari izamuka ry’ibiciro, imibare yerekana ko ubukungu bw’u Rwanda bukomeje gukura ku muvuduko uri hagati ya 7% na 8% ku mwaka, bikaba bituma igihugu gikomeza kuba mu bifite ubukungu buri kuzamuka vuba muri Afurika. Imishinga minini y’iterambere, iy’ubwubatsi, serivisi n’ubuhinzi ni yo ikomeje gutanga umusanzu munini muri iri zamuka. (UNDP)
Ibyo Umuturage Abona Buri Munsi
Mu kiganiro n’abacuruzi n’abaguzi bo mu masoko atandukanye ya Kigali, benshi bavuga ko:
- Ibiciro by’ibiribwa byazamutse.
- Amatike y’ingendo yiyongereye.
- Kubaka no gukodesha amazu bikomeje guhenda.
- Abakoresha ibicuruzwa bituruka hanze bahura n’ikibazo cy’izamuka ry’agaciro k’idolari. (Trading Economics)
Umwe mu baturage yagize ati:
“Amafaranga twinjiza aracyari ya yandi, ariko ibyo tugura byo biragenda bihenda buri kwezi.”
Icyo Inzobere Ziteganya
Inzobere mu bukungu ziteganya ko uko ingamba za Banki Nkuru zikomeza gushyirwa mu bikorwa, izamuka ry’ibiciro rishobora kugabanuka mu gihe kiri imbere. Gusa, ibintu bizaterwa n’uko ibiciro ku rwego mpuzamahanga bizitwara ndetse n’umusaruro w’ubuhinzi imbere mu gihugu. (Finance Ministry)
Umwanzuro
Muri make, ifaranga ry’u Rwanda riracyakomeye kandi rikomeje gukoreshwa neza mu gihugu hose. Ariko izamuka ry’ibiciro ryatumye ubushobozi bw’amafaranga abaturage binjiza bugabanuka. Nubwo bimeze bityo, ubukungu bw’igihugu bukomeje kwiyongera kandi hari icyizere ko ingamba zafashwe zizafasha kugabanya ibiciro mu bihe biri imbere. (UNDP)
